Primus

Aanleiding

PRIMUS is een afkorting van ‘PRevention: Intervention Mapping Used for Seniors.

Aanleiding van het onderzoek is enerzijds de vergrijzing in Nederland, in het bijzonder de (dreigende) gezondheidsachterstand bij de oudere migranten, ouderen met een lage sociaal economische status en de oudste ouderen, en anderzijds de opkomst van vele preventieve gezondheidsonderzoeken voor ouderen (PGO) in den lande. Tot nu toe is er echter geen bewijs dat deze initiatieven een passende oplossing vormen voor het beschreven probleem en de specifieke doelgroepen.

Doel

(nog aan te vullen)

Vraagstelling

Een onderzoeksvraag is of preventieve gezondheidsonderzoeken alle ouderen (in het bijzonder allochtone ouderen of ouderen met een lage economische status) bereiken en of de consulten kunnen zorgen voor een betere doorstroom naar bestaande interventies.

De tweede onderzoeksvraag betreft de uitvoering: Hoe tevreden is men (hulpverleners en patiënten) over de consulten? Hoe is de volledigheid en kwaliteit van het gebruik van het gehanteerde protocol voor de consulten volgens de verschillende hulpverleners?

Aanpak

De eerste fase van de PRIMUS-studie bestond uit een behoeftepeiling. Hierin is onderzocht welke vorm van preventieve zorg passend is voor ouderen, met speciale aandacht voor de genoemde risicogroepen. De behoeftepeiling is gedaan met literatuuronderzoek, focusgroep interviews met ouderen en met sleutelfiguren voor ouderenzorg, diepte-interviews en vragenlijsten.

Begin 2010 is de tweede fase van het onderzoek gestart met een pilot. Een onderzoek naar de resultaten van de pilot leidt uiteindelijk tot adviezen over de wenselijkheid en vorm van deze preventieve gezondheidsonderzoeken voor ouderen. Onderzoekster Annemarie van Dijk, voorheen werkzaam als epidemioloog bij GGD Hollands Midden, hoopt na afloop van het onderzoek te promoveren.

1150 mensen tussen de 55 en 75 jaar werden via de huisarts uitgenodigd voor een Preventief GezondheidsOnderzoek (PGO), de helft voor een interventiegroep, de helft voor een controlegroep. Deelnemers in de interventiegroep kregen tijdens een consult van een uur adviezen ‘op maat’. De professionals zijn vooraf getraind in motiverende gesprekstechnieken. Aan de hand van een vooraf ingevulde vragenlijst bespraken zij met de deelnemers of er mogelijkheden waren voor het verminderen van gezondheidsrisico's door eventueel ongezond gedrag te veranderen. De onderwerpen die daarbij aan de orde kwamen, zijn de belangrijkste risicofactoren voor hart- en vaatziekten zoals 'roken', 'bewegen' en ‘overgewicht’, en gezondheidsrisico’s zoals ‘overmatig alcoholgebruik’, ‘eenzaamheid’ en ‘depressiviteit’.

Het PGO en de follow-up twee weken later, moesten de deelnemers motiveren om zelf stappen te ondernemen. Mogelijke vervolginterventies waren: de Minimale Interventie Strategie ‘Stoppen met Roken’ in de huisartspraktijk, een afspraak bij de diëtist, starten met een beweegactiviteit in de buurt of starten met de cursus ‘In de put, uit de put’. Volgens de richtlijn van het cardiovasculair risicomanagement werd tijdens het PGO de bloeddruk gemeten en konden de deelnemers een cholesterol- en glucosebepaling laten doen. De pilot vond plaats in vier huisartspraktijken in Den Haag. De deelnemers van de controlegroep ontvingen in dezelfde periode, afhankelijk van hun gezondheidsrisico’s, standaard adviezen per post.

Eerste voorlopige resultaten

De helft van de uitgenodigden werd bereikt. Een derde van de controlegroep en de helft van de interventiegroep volgde minimaal één van de adviezen op. De helft daarvan maakte een afspraak bij een vervolginterventie. Adviezen werden in de interventie beter opgevolgd dan in de controlegroep bij rokers, mensen met overgewicht en beweegtekort en bij overmatig alcoholgebruik. Geen significante verschillen zijn gevonden bij eenzame ouderen of ouderen met sombere klachten.

Looptijd

De pilot heeft gelopen van maart 2010 tot maart 2011.

Participanten

LUMC/PHEG, Annemarie van Dijk, onderzoekster (zie tevens GGD Hollands Midden)
LUMC/PHEG, Barend Middelkoop, hoogleraar Public Health, projectleider (zie tevens GGD Haaglanden)
LUMC/PHEG, Matty Crone
TNO, Pepijn van Empelen
GGD Haaglanden, Barend Middelkoop, epidemioloog
GGD Hollands Midden, Annemarie van Dijk, epidemioloog

Resultaten

?

Producten

In de Primus-studie is een evidence-based preventief gezondheidsprogramma voor ouderen ontwikkeld.

Samenvatting

Nog niet beschikbaar.