Labdata voor regionale soa-surveillance

Aandachtsgebieden > Infectieziektebestrijding > Onderzoek

Aanleiding

SOA-centra hebben als Regionale Centra voor Seksuele Gezondheid niet alleen de taak om monitoring van de eigen consulten uit te voeren, maar ook om inzicht te bieden in de verspreiding van SOA in de regio. Regionale surveillance helpt om beter inzicht te krijgen in incidentie en identificatie van risicogroepen en kan leiden tot meer gerichte preventie. Verder zijn de meeste SOA’s niet meer meldingsplichtig, waardoor het SOA-centrum via die route geen informatie meer verkrijgt.

Doel

Het doel van het onderzoek is om inzicht te verkrijgen in verspreiding van SOA’s in de regio.
Een eerste pilotonderzoek heeft als doel om de haalbaarheid te onderzoeken aan de hand van een inventarisatie van gonorroe-diagnostiek bij inwoners van de stad Den Haag (afgerond).
Een tweede onderzoek heeft een vergelijkbaar doel voor de regio Kennemerland (lopend).

Vraagstelling

Is het mogelijk om op basis van laboratoriumgegevens een beter inzicht te krijgen in de verspreiding van SOA’s in de regio?
Zijn medisch-microbiologische laboratoria bereid en in staat nuttige gegevens aan te leveren om inzicht te geven in de verspreiding van SOA’s onder inwoners van de regio, zoals die zich presenteren in de eerste en tweede lijn?
Verschaft de analyse van de gegevens het SOA centrum bruikbare nieuwe inzichten?

Aanpak

Het Haagse onderzoek werd uitgevoerd door een onafhankelijke onderzoeker uit het LUMC (MK) in oktober en november 2012. Vier laboratoria die verantwoordelijk zijn voor de microbiologische diagnostiek van GO voor huisartsen en specialisten in de stad Den Haag werden benaderd voor medewerking.
De stad Den Haag ligt in postcodegebied 2500-2599. Alleen patiënten met een postcode beginnend met 25 werden geïncludeerd. Per ziekte-episode werd een patiënt één keer geïncludeerd. Een ziekte-episode werd gedefinieerd als 3 weken vanaf de eerste positieve test (2;3). Wanneer een patiënt op meerdere lichaamslocaties positief was, werd slechts één locatie meegeteld. Aan de laboratoria werd gevraagd om toe te lichten welke diagnostische methodes werden gebruikt. Dit onderzoeksvoorstel is voorgelegd aan de Commissie Medische Ethiek van het LUMC. Er is een Verklaring van geen bezwaar afgegeven.
Het onderzoek voor de regio Kennemerland wordt uitgevoerd door een onderzoeker van de GGD Kennemerland (DO) in 2015. Ook dit onderzoeksvoorstel is voorgelegd aan de Commissie Medische Ethiek van het LUMC met de vraag of een Verklaring van geen bezwaar afgegeven kan worden.

Looptijd

De inventarisatieperiode van het Haagse onderzoek liep van 1 januari 2011 tot en met 31 december 2011. De inventarisatieperiode van het onderzoek in Kennemerland liep van 01-01-2013 tot en met 31-12-2014.

Participanten

Opdrachtgever van het Haagse GO-onderzoek was SOA-centrum Haaglanden (David Spitaels, Jean-Marie Brand, Eric de Coster). Uitvoerder was AWPG-NZH (Marjolein Knoester KML/LUMC, onder begeleiding van Sandra Bernards KML/LUMC, en Jim van Steenbergen INZI/LUMC) met actieve medewerking van

  • Medisch Centrum Haaglanden (Casper Jansen, Johan Mutsaers, Paul Oostvogel)
  • Haga Ziekenhuis (Erika van Elzakker)
  • Bronovo Ziekenhuis (Maurine Leversteijn-van Hall)
  • Stichting Huisartsen Laboratorium Etten-Leur (Ann Demeulemeester)

De opdrachtgever van het onderzoek in Kennemerland is het SOA-cenctrum Kennemerland (). Uitvoerder is AWPG-NZH (Daisy Ooms, GGD, onder begeleiding van Dick van Veenendaal, Streeklaboratorium Kennmerland en Jim van Steenbergen INZI/LUMC) met actieve medewerking van

  • Sjoerd Euser, epidemioloog Streeklaboratorium Kennemerland

Resultaten

De resultaten van het Haagse GO-onderzoek laten zien dat de diagnose gonorroe in 2011 via verschillende laboratoria in de stad Den Haag 478 keer werd gesteld. Het percentage testpositieven bedroeg hiermee 2%. Zowel huisartsen, specialisten, als het SOA-centrum leverden een grote bijdrage aan deze diagnostiek, waarbij het percentage testpositieven hoger lag bij patiënten die getest werden door het SOA-centrum dan door een huisarts (3.4% versus 1.5%). De verspreiding van gonorroe in Den Haag concentreerde zich grotendeels in wijken met inwoners met een hogere achterstandscore. Toekomstige preventieve maatregelen kunnen op deze wijken worden toegespitst. Voor toekomstige surveillance is het van belang postcodes te registeren.
De resultaten van het onderzoek in Kennemerland worden eind 2015/begin 2016 verwacht.

Producten

De producten van dit onderzoek zijn een eindverslag (Marjolein Knoester) en een publicatie in Tijdschrift voor Infectieziekten (David Spitaels).

Samenvatting

Een samenvatting volgt nog als het gehele onderzoek is afgerond.